Samenredzaamheid als fundament voor een weerbare samenwerking tussen Veiligheidsregio Utrecht en Oasen
Drinkwater is een vitale voorziening die ook tijdens crisis gegarandeerd moet blijven. Om de continuïteit van drinkwater te waarborgen in zowel de koude als warme fase, is een zorgvuldige voorbereiding nodig. Bianca Bakker, Specialist Crisisbeheersing bij de Veiligheidsregio Utrecht, deelt haar visie op een weerbare samenwerking. Daarin kijkt ze niet alleen naar de huidige praktijk, maar ook naar de toekomst. De verwachting luidt dat de schaal van een crisis steeds groter en complexer zal worden, waarin samenwerking steeds belangrijker wordt.
Hoe ziet de samenwerking er tussen Oasen en de Veiligheidsregio uit?
De samenwerking is gebaseerd op een duidelijke rolverdeling en gezamenlijke verantwoordelijkheid. Oasen richt zich op de levering en continuïteit van drinkwater. De Veiligheidsregio bewaakt namens 26 gemeenten in de regio Utrecht de bredere veiligheid en crisisstructuur. In de koude fase maken we afspraken over informatie-uitwisseling en worden er plannen afgestemd, zodat de samenleving goed blijft functioneren. Op strategisch niveau vindt jaarlijks gezamenlijk overleg plaats, zoals het Strategisch Veiligheidsoverleg (SVO) en Multidisciplinair Operationeel Veiligheidsoverleg, waarin ervaringen en scenario’s worden gedeeld en verbeterd.
Hoe zorgen Oasen en de Veiligheidsregio voor snelle afstemming en besluitvorming tijdens een crisis?
Tijdens een crisis verloopt de communicatie tussen Oasen en de Veiligheidsregio via het Landelijk Crisis Management Systeem (LCMS), zodat beide organisaties beschikken over een actueel en gedeeld beeld van de situatie. Wanneer de Veiligheidsregio opschaalt of een crisis Oasen direct raakt, wordt er een liaison vanuit Oasen toegevoegd aan het crisisoverleg. Deze vertegenwoordiger zorgt voor directe afstemming en versterkt de samenwerking, waardoor informatie snel gedeeld kan worden en de opschaling gecoördineerd verloopt.
Wat doen we samen aan weerbaarheid in de koude fase?
In de koude fase bereiden Oasen en de Veiligheidsregio zich voor door afspraken te maken over informatie-uitwisseling, scenario’s te ontwikkelen en plannen op elkaar af te stemmen. Strategische overleggen en gezamenlijke oefeningen zorgen ervoor dat beide partijen weten wat zij van elkaar kunnen verwachten wanneer een crisis zich voordoet.
Oasen, gemeenten en de Veiligheidsregio Utrecht hebben in 2025 samen geoefend met nooddrinkwaterdistributie. De Veiligheidsregio faciliteert en stemt af tussen het drinkwaterbedrijf en gemeenten, zodat verantwoordelijkheden helder zijn. Uitkomsten en lessen uit oefeningen van andere partners, zoals gemeenten of Vitens, worden meegenomen in de voorbereiding. Daarnaast zijn er bijeenkomsten gericht op het vergroten van weerbaarheid en continuïteit waar de Veiligheidsregio en Oasen bij aansluiten.
Welke uitdagingen ziet u momenteel nog in de koude fase?
Een belangrijke uitdaging is de afhankelijkheid van stroom voor vitale voorzieningen. Daarnaast is de zelfredzaamheid van inwoners relatief laag, wat de kwetsbaarheid vergroot. Via het programma Veerkracht & Weerbaarheid van de Veiligheidsregio wordt gewerkt aan verbetering van de zelfredzaamheid onder inwoners. Onder andere door via communicatie praktische handelingsperspectieven te bieden en lokale netwerken te bevorderen. Het besef dat de overheid niet iedereen kan helpen tijdens een warme fase, maakt het noodzakelijk dat inwoners zelf beter voorbereid zijn op verstoringen, zoals uitval van drinkwater.
Welke uitdagingen verwacht u de komende jaren?
De komende jaren zullen uitdagingen vooral liggen in de toenemende afhankelijkheid van vitale infrastructuur zoals elektriciteit en in nieuwe dreigingen zoals cyberaanvallen en geopolitieke instabiliteit. De risico’s verschuiven van lokale incidenten naar regionale en landelijke dreigingen, waardoor de schaalgrootte van een crisis verandert. Dit vraagt om blijvende samenwerking tussen partners en het versterken van de weerbaarheid van inwoners. Daarnaast dragen onderlinge netwerken van burgers bij aan de maatschappelijke weerbaarheid. Samenredzaamheid wordt daarom steeds belangrijker.
Wat betekent weerbaar zijn in de samenwerking tussen Oasen en de Veiligheidsregio?
Weerbaarheid in de samenwerking tussen de Veiligheidsregio en Oasen betekent dat beide organisaties elkaar weten te vinden en open delen waar knelpunten liggen. Dit creëert draagvlak om elkaar te ondersteunen op punten waar de weerbaarheid nog niet volledig is. De samenwerking wordt versterkt door beide partijen blijvend aangehaakt te houden en actief te delen wat er speelt. Het benoemen van afhankelijkheden en het gezamenlijk reageren op actuele ontwikkelingen draagt bij aan flexibiliteit en toekomstbestendigheid. Op deze manier blijven de organisaties voorbereid om de continuïteit en veiligheid van de drinkwatervoorziening te waarborgen.
